Składka zdrowotna 2026: koniec “przywileju”, rewolucja w obciążeniach przedsiębiorców
Już od 2026 roku ma wejść w życie nowe podejście do składki zdrowotnej przedsiębiorców. Kluczowe zmiany to rezygnacja z dotychczasowego łączenia składki z dochodem, likwidacja możliwości odliczeń oraz wprowadzenie składki w modelu mieszanym — stałej + procentowej części. Tego typu transformacja systemu może oznaczać realne oszczędności dla mniejszych firm, ale być też poważnym obciążeniem dla tych już dobrze prosperujących.
Co dokładnie się zmieni?
- Stała część składki: Każdy przedsiębiorca zapłaci co miesiąc określoną kwotę niezależnie od dochodów – wstępnie mówi się o ok. 342 zł.
- Część procentowa: Dopiero po przekroczeniu ustalonego progu (w zależności od formy opodatkowania) dochód lub przychód zostanie obciążony dodatkowym procentem.
- Koniec odliczeń: Składka zdrowotna nie będzie już mogła być odliczana od podatku – usunięty zostaje dotychczasowy przywilej dla wielu firm i osób rozliczających się np. kartą podatkową.
- Zasady dla różnych form opodatkowania: Dla przedsiębiorców na ryczałcie będzie obowiązywać próg przychodu (np. ok. 27 900 zł/mies.) – przy przekroczeniu tej kwoty pojawi się część procentowa (np. 3,5 %) dla nadwyżki.
Kto straci, kto skorzysta?
Zyskują:
- Mikro- i mali przedsiębiorcy
Dla działalności o niskich dochodach nowa składka może być niższa niż dotychczasowa proporcjonalna — wielu z nich zapłaci jedynie stałą część. - Firmy ze średnimi dochodami
Dla części przedsiębiorców, którzy dziś byli obciążeni wysoką składką proporcjonalną – zmiany mogą przynieść ulgę, zwłaszcza jeśli ich dochód nie będzie znacznie przekraczał progów.
Tracą:
- Podmioty o wysokich dochodach
Gdy część procentowa zacznie działać, całkowite obciążenie składką może istotnie wzrosnąć w porównaniu z dotychczasowym systemem. - Użytkownicy karty podatkowej / ci, którzy korzystają z odliczeń
Likwidacja możliwości odliczenia składki zdrowotnej to bezpośrednia utrata przywileju i podniesienie kosztów netto. - Ryczałtowcy z wysokimi przychodami
Jeśli przekroczą próg przychodu, część procentowa może znacząco podbić koszt składki.
W protokołach: efekt dla różnych scenariuszy
| Forma / sytuacja | Dochód / przychód | Nowa składka | Efekt względem systemu obecnego* |
|---|---|---|---|
| Mały przedsiębiorca | dochód 5 000 zł | 342 zł | znacząca ulga |
| Średni przedsiębiorca | dochód 20 000 zł | 342 zł + procent nadwyżki | umiarkowana zmiana |
| Duży przedsiębiorca | dochód powyżej progu | 342 zł + znacząca część procentowa | wyższe obciążenie |
| Ryczałtowca poniżej progu | przychód ≤ 27 900 zł | 342 zł | uproszczenie, często korzyść |
| Ryczałtowca powyżej progu | przychód znacznie powyżej progu | 342 zł + 3,5 % nadwyżki (plus) | wzrost kosztów |
* W porównaniu do obecnego systemu, gdzie składka proporcjonalna + częściowe odliczenia.
Na co zwrócić uwagę – możliwe efekty uboczne
- Skok “progresji składkowej” – nagły wzrost kosztów po przekroczeniu progu.
- Obciążenie planów rozwojowych – firmy mające ambicje wzrostu mogą być hamowane dodatkowymi kosztami od momentu wyjścia poza próg.
- Presja legislacyjna – zarówno stawki, progi, jak i mechanizmy mogą się zmieniać w toku prac parlamentarnych.
- Konsekwencje dla konkurencyjności – większe firmy mogą przenosić część działalności lub optymalizować strukturę, by zminimalizować efekty wzrostu składek.
Co przedsiębiorcy powinni zrobić już teraz?
- Analiza scenariuszy: przeliczyć, jak nowe obciążenia wpłyną na firmę.
- Symulacje progów: sprawdzić, czy lepiej utrzymać przychody w granicach progów lub inaczej kształtować struktury.
- Konsultacje podatkowe / finansowe: przygotować się na adaptację strategii podatkowej.
- Monitorować proces ustawodawczy: przepisy mogą się zmieniać — warto śledzić etapy prac, opinie ekspertów i poprawki.
Nowa składka zdrowotna 2026 to prawdopodobnie najpoważniejsza reforma w systemie obciążeń przedsiębiorców w ostatnich latach. Dla wielu to szansa na uproszczenie i zmniejszenie presji kosztowej – dla innych to sygnał alarmowy: czas planować i dostosowywać strategię działania już dziś.
